Różnice kulturowe wg Geerta Hofstede

Różnice kulturowe. Przykłady i trochę teorii.
17 stycznia 2019
Eksport. Fakty i Mity
13 lutego 2019

W latach 60. i 70. ubiegłego wieku holenderski socjolog Geert Hofstede rozpoczął poszukiwanie zależności w sprawach mentalności i jego wpływie na pracę, biznes i ekonomię. Wyróżnił 6 wymiarów kulturowych, cech charakterystycznych kultury, które wpływają na gospodarkę.

Różnice kulturowe podzielił we następujących czynników

  • Dystans władzy
  • Indywidualizm – kolektywizm
  • Męskość – kobiecość
  • Unikanie niepewności
  • Niski i wysoki stopień kontroli pragnień
  • Orientacja długoterminowa – orientacja krótkoterminowa

Dystans władzy

Ta metryka pokazuje, jak bardzo członkowie społeczeństwa zgadzają się, że władza jest nierównomiernie rozłożona. Ten indeks przejawia się w relacjach między przełożonymi i podwładnymi, pokazywaniu wyższości oraz , podziału odpowiedzialności. Ta zasada działa tak samo i w kraju i w małej firmie, bo indeks pokazuje, jaki musi być szef, a nie tylko głowa państwa.

Mieszkańcy krajów o małym dystansie władzy są odpowiedzialni i przyjmują inicjatywę. Rozumieją, że moc nie należy do Prezydenta, a do każdego członka społeczeństwa. Dlatego często wykazują się aktywną społecznie postawą, walczą o swoje prawa i otwarcie wyrażają swój stosunek do władzy.

I odwrotnie, gdy dystans władzy jest duży, osoba u władzy musi pokazać wyższość: duży samochód, droga rezydencja i zwracanie się do innych ludzi z gór. Bez tych atrybutów nikt nie traktuje taką osobę poważnie.

Na poziomie firmy działa to w przybliżeniu w ten sam sposób. Dla kultur z dużym dystansem od władzy, charakterystyczne jest postrzeganie władzy jako najważniejszej części życia, podziw dla władzy. Są to kraje arabskie, Ameryka Łacińska, Azja Południowo-Wschodnia, Rosja. W tych krajach nikt nie zaufa przełożonemu, który przyjeżdża do pracy rowerem.

W kulturach z małym dystansem władzy, podwładni są traktowani na równi ze swoimi liderami.  Przykładem są zasady zachodniej kultury biznesowej, która charakteryzuje się szklanymi drzwiami w biurach, swobodnym wejściem do przełożonego, wzajemnym szacunkiem między menedżerami i podwładnymi.

Polska ma 68 punktów (dla porównania: Austria ma 11) a to oznacza, że jest społeczeństwem hierarchicznym. Ludzie akceptują porządek hierarchiczny, w którym każdy ma swoje miejsce. Hierarchia w organizacji jest postrzegana norma, centralizacja jest popularna, podwładni oczekują, że im powiedzą co mają robić, a idealny szef jest życzliwym autokratą.

 

Indywidualizm lub kolektywizm

Co nam pokazuje wynik w skali : indywidualizm – kolektywizm? Kiedy wskaźnik indywidualizmu jest wysoki, ludzie koncentrują się na osiąganiu osobistych celów. Niski – ludzie bardziej się przyjmują celami swojej grupy: kraj, firma, rodzina, dom.

Niski poziom indywidualizmu jest charakterystyczny dla kultur wschodnich. Jednym z najbardziej indywidualistycznych krajów jest USA. Ich wynik według tego kryterium wynosi 91 punktów. Rosja, dla porównania ma 39 punktów.

 

Polska z wynikiem 60 jest społeczeństwem indywidualistycznym. Oznacza to, że istnieje duża preferencja dla luźno powiązanych struktur społecznych, w których oczekuje się, że osoby będą dbać o siebie i swoje najbliższe rodziny.

W polskiej kulturze kryje się „sprzeczność„: choć z wysokim poziomem indywidualizmu, Polska potrzebuje hierarchii. Ta kombinacja (wysoki wynik na dystansie władzy i wysoki wynik w indywidualizmie) tworzy specyficzne „napięcie” w tej kulturze.

Dlatego zaleca się, aby menedżer tworzył relację z każdym w strukturze, żeby sprawiać wrażenie, że „każdy jest ważny” w organizacji, choć nierówny.

 

Męskość – kobiecość

Ta metryka też dwie strony: męskość i kobiecość. Indeks pokazuje jakie cechy charakteru są bardziej cenione w społeczeństwie.

W męskich kulturach dominują takie wartości jak wytrwałość, siła, niezależność, materialny sukces, otwartość. Takie kultury są charakterystyczne dla Austrii, Wielkiej Brytanii, Wenezueli, Meksyku, Szwajcarii, Filipin i Japonii. Różnice między płciami w społeczeństwie są wyraźnie zaznaczone: chłopcy uczą się być zdecydowani i wytrwali, a dziewczęta są przyjemne i opiekuńcze. W pracy to wynik jest najbardziej ceniony, a nagroda jest oparta na zasadzie rzeczywistego wkładu w ten wynik.

W kulturach kobiecych, na przykład w kulturach Danii, Holandii, Norwegii, Portugalii, Finlandii, Chile, Szwecji, emocjonalne więzi między ludźmi i troska o innych członków społeczeństwa są bardziej doceniane. Mężczyźni w takich kulturach powinni brać udział w wychowywaniu dzieci. W związku z tym w wychowaniu dzieci duże znaczenie przywiązuje się do rozwoju poczucia solidarności i skromności. Tutaj wygłaszana jest społeczna równość płci i sympatia do słabszych, konflikty są zwykle rozwiązywane poprzez negocjacje i kompromisy.

Polska ma 64 punkty w tym wymiarze, a zatem jest społecznością męską. Taki wynik charakteryzuje się tym, że ludzie „żyją, aby pracować”, menedżerowie powinni być zdecydowani i stanowczy, nacisk kładziony jest na sprawiedliwość, konkurencję i wyniki, a konflikty są rozwiązywane poprzez zwalczanie ich.

 

Unikanie niepewności

Indeks ten pokazuje, jak członkowie społeczeństwa obawiają się nieznanego i próbują uchronić się przed dwuznacznością wydarzenia.

W krajach o wysokim wskaźniku unikania niepewności ludzie postrzegają zmianę jako zagrożenie. Zwykle w takich kulturach religia i ścisłe normy społeczne mają wielką moc, a prawa są szczegółowo określone. Przedstawiciele takich kultury nie tolerują tych, którzy się od nich różnią.

W kulturach o wysokim poziomie unikania niepewności: inicjatywa w pracy nie jest mile widziana. Konflikty są postrzegane jako zagrożenie dla relacji, a nie produktywny sposób rozwiązywania problem;

Niski poziom unikania niepewności charakteryzuje się gotowością na zmiany, łatwością dostrzegania nowych trendów, podjęciem ryzyka, aktywną manifestacją swojej pozycji.

 

Polska ma 93 punkty, a zatem ma bardzo dużą preferencję w unikaniu niepewności. Ludzie mają wewnętrzną potrzebę bycia zajęci i ciężkiej pracy, precyzja i punktualność są normą, bezpieczeństwo jest ważnym elementem indywidualnej motywacji do działania (lub zaniechania działania)

 

 

Orientacja długoterminowa – orientacja krótkoterminowa

Ta metryka nazywana jest także myśleniem strategicznym. Wskaźnik szacuje, jak daleko członkowie społeczeństwa patrzą w przyszłość. Ustalanie celów na kolejne lata zależy od długoterminowej orientacji.

Jak postrzegany jest czas w kulturach o orientacji krótkoterminowej: czas porusza się w kółko; przyszłość i teraźniejszość opierają się na przeszłości; to, czego nie zrobiono dzisiaj, można zrobić jutro

Polska ma niską ocena 38 w tym wymiarze. Oznacza to, że jest bardziej normatywna niż pragmatyczna. Ludzie mocno troszczą się o ustanowienie Absolutnej Prawdy; są normatywni w swoim myśleniu. Wykazują wielki szacunek dla tradycji, stosunkowo niewielką skłonność do oszczędzania na przyszłość i skupienie się na osiągnięciu szybkich rezultatów.

 

 

Stopień kontroli pragnień

Ten wskaźnik odzwierciedla gotowość członków społeczeństwa do zaspokajania ich bezpośrednich potrzeb. Dla tych kultur, które uznają ograniczenia za pozytywną wartość charakterystyczne są surowe zasady i ograniczenia społeczne. Skromność uważana jest za jedną z głównych zalet. Realizacja własnych marzeń i pragnień jest czymś złym i absolutnie nie potrzebnym do realizacji.

Przy wysokim poziomie pobłażania sobie i realizacji swoich potrzeb, społeczeństwo popycha cię do tego, co chcesz i kochasz.

Z niskim wynikiem 29 punktów – polska kultura charakteryzuje się powściągliwością. Społeczeństwo mają skłonność do cynizmu i pesymizmu. Ponadto takie społeczeństwa nie kładą wielkiego nacisku na czas wolny i kontrolują zadowolenie swoich pragnień. Ludzie z takimi przekonaniami mają wrażenie, że ich działania są ograniczone normami społecznymi i czują, że realizowanie się oraz podążanie za swoimi pragnieniami się sobie jest nieco błędne.

 

 

Co sądzisz o tym podziale? Warto dowiadywać się o kraju, z którym prowadzisz negocjację, przez pryzmat wskaźników Geert Hofstede?

 

 

Bibliografia:

https://mfiles.pl/pl/index.php/Badanie_Geerta_Hofstede

https://www.hofstede-insights.com/country-comparison/poland/

http://naukiekonomiczne.blogspot.com/2011/02/wymiary-kulturowe-wg-hofstede.html

https://www.economist.com/news/2008/11/28/geert-hofstede